Polski sąd zasądził 6 tys. euro dla spółki z Białorusi. Ważny wyrok w sprawie sankcji i handlu międzynarodowego

Współpraca handlowa pomiędzy przedsiębiorcami z Polski i Białorusi w ostatnich latach stała się znacznie bardziej ryzykowna. Sankcje, problemy logistyczne i napięcia polityczne spowodowały wiele sporów dotyczących dostaw towarów oraz zwrotu zaliczek. Jedna ze spraw prowadzonych przez AIF Kancelaria dla klienta z Mińska zakończyła się zasądzeniem ponad 6 tys. euro przez polski sąd gospodarczy.

Polski sąd, ale prawo białoruskie

Sąd Rejonowy Szczecin–Centrum w sprawie o sygnaturze X GC 897/24 zasądził wiele tysięcy euro wraz z odsetkami na rzecz białoruskiej spółki. Sprawę windykacyjną prowadziła AIF Kancelaria, natomiast klienta reprezentował przed sądem radca prawny Rafał Ptak z Kancelarii Ptak i Wspólnicy.

Spór dotyczył zaliczki za materiały do produkcji

Według ustaleń sądu przedsiębiorca z Białorusi wpłacił polskiemu kontrahentowi zaliczkę na poczet dostawy materiałów do produkcji obuwia i galanterii. Towar jednak nigdy nie został dostarczony.

Polski przedsiębiorca odmówił zwrotu pieniędzy. W toku procesu powoływał się m.in. na:

• wcześniejsze spory handlowe,
• naliczone kary umowne,
• problemy z dokumentacją eksportową,
• oraz sytuację związaną z sankcjami wobec Białorusi.

Sąd: sankcje nie są automatyczną podstawą do zatrzymania pieniędzy

Jednym z najważniejszych elementów sprawy była argumentacja dotycząca sankcji gospodarczych i ograniczeń w handlu z Białorusią. Pozwany twierdził, że problemy polityczne oraz kwestie eksportowe uzasadniały wstrzymanie współpracy i zatrzymanie środków.

Sąd nie podzielił jednak tej argumentacji. W odpowiedzi na apelację pełnomocnik powoda wskazywał, że przedsiębiorca przez długi czas realizował współpracę handlową bez większych zastrzeżeń, a dopiero po powstaniu obowiązku zwrotu zaliczki zaczął powoływać się na sankcje międzynarodowe.

To ważny sygnał dla przedsiębiorców uczestniczących w handlu międzynarodowym. Samo powołanie się na sankcje nie zawsze będzie wystarczające, aby uchylić się od odpowiedzialności kontraktowej.

Polski sąd zastosował… prawo białoruskie

Choć proces toczył się przed polskim sądem, sprawa została rozpoznana według prawa białoruskiego. Sąd uznał, że umowa została zawarta na terytorium Białorusi, a strony nie wybrały prawa polskiego jako właściwego dla umowy.

W praktyce oznaczało to konieczność stosowania przepisów białoruskiego kodeksu cywilnego, również w zakresie:

• zwrotu zaliczki,
• bezpodstawnego wzbogacenia,
• oraz naliczania odsetek.

Rosnąca liczba sporów transgranicznych

Prawnicy zajmujący się windykacją międzynarodową podkreślają, że podobnych spraw będzie coraz więcej. Problemy z transportem, ograniczenia eksportowe oraz napięcia polityczne powodują, że część przedsiębiorców próbuje wykorzystywać sytuację geopolityczną jako argument w sporach handlowych.

Jednocześnie sądy coraz dokładniej badają:

• rzeczywisty przebieg współpracy,
• korespondencję e-mail,
• dokumenty eksportowe,
• oraz faktyczne przyczyny niewykonania umowy.

Rola AIF Kancelaria

Sprawa była prowadzona przez AIF Kancelaria jako podmiot odpowiedzialny za działania windykacyjne i odzyskanie należności dla klienta z Białorusi. Następnie sprawa trafiła do postępowania sądowego prowadzonego przez radcę prawnego Rafała Ptaka z Kancelarii Ptak i Wspólnicy.

Przed skierowaniem pozwu prowadzono:

• wezwania do zapłaty,
• działania polubowne, w tym polemikę z dłużnikiem,
• analizę dokumentów handlowych,
• zabezpieczenie materiału dowodowego z korespondencji e-mail,
• tłumaczenia dokumentów.

Dlaczego ta sprawa jest ważna?

Wyrok pokazuje, że:

• przedsiębiorcy z Białorusi nadal mogą skutecznie dochodzić roszczeń przed polskimi sądami,
• sankcje gospodarcze nie uchylają automatycznie odpowiedzialności kontraktowej,
• dokumentacja handlowa i korespondencja elektroniczna mają ogromne znaczenie dowodowe.